چهارشنبه, 29 اسفند 1397
آخرین اخبار

یادداشت

گفت‌و‌گو

مقالات

نظرسنجی

به نظر شما ظاهر جدید سایت قابل قبول است ؟
بله - 100%
خیر - 0%

Total votes: 7
The voting for this poll has ended on: آگوست 13, 2013

آسيب شناسي خبر نويسي در رسانه

خبر نويسي در حال حاضر در رسانه ها با آسيب هاي متعددي مواجه است كه از آنجمله مي توان به شخصيت محوري افراطي ، فقدان سابقه خبر و نيز ادبیات ضعیف اشاره کرد .

 

الف ) شخصيت محوري افراطي

    شخصيت محوري يكي از آسيب هاي خبر نويسي در رسانه مي باشد . در اين حالت خبرنگار بر اساس يك پيش فرض سنتي به صورت آگاهانه و يا غير آگاهانه ارزش منبع خبري را همواره به عنوان اولويت خبر خود قرار مي دهد . شخصيت محوري در هر جا نمي تواند الگوي مناسبي براي خبر نويسي باشد ، اين نكته اي است كه معمولا توسط خبرگزاري هاي عمده نظير ايرنا و يا صدا و سيماي ما رعايت نمي شود ، در صدا و سيما كه خبرنگار قادر است از تصوير و صوت  نيز براي انتقال پيام خود استفاده كند  باز تاكيد بيش از اندازه به شخصيت محوري و انعكاس نظرات منجر به كاهش جذابيت خبر و سبك يكنواخت و كليشه اي آن شده است  .

به اين مثال توجه نماييد :

استاندار در مراسم افتتاح نمايشگاه خواستار توجه بيشتر به امر صادرات در استان شد .

وي در مراسم افتتاح نمايشگاه هفته دولت گفت در حال حاضر ما در مسير مناسبي در راستاي توسعه صادرات قرار گرفته ايم ، اما ادامه اين روند به افزايش اطلاع رساني نياز دارد .

وي بر رونق صنعت نمايشگاهي در استان تاكيد كرد و خاطرنشان ساخت .............

چنانكه ملاحظه مي شود در اين خبر بيش از هرچيز اظهارات  استاندار به عنوان بالا ترين مقام حاضر در نمايشگاه مورد توجه خبرنگار قرار گرفته و در راس خبر قرار گرفته است . اين در حالي است كه اين اظهارات در هر جايي غير از نمايشگاه نظير جلسه با صاحبان صنايع هم مي تواند بيان شود ، مخاطب اين خبر اگر خبر نمايشگاه را تعقيب مي كند در وهله نخست مي خواهد خبر نمايشگاه را بخواند و از كم و كيف آن مطلع شود ، يعني مي خواهد بداند اين موضوع اين نمايشگاه چيست ؟ چه كسي آنرا برگزار كرده ؟  محل آن كجاست ؟ چه جذابيت هايي دارد و ...  بنابراين شروع خبر يعني تيتر ، ليد و حتي پاراگراف هاي نخست متن خبر بايستي قاعدتا به خود نمايشگاه و ويژگي هاي آن اختصاص يابد ، بنابر اين  قاعدتا خبر بايد اين گونه تنظيم نمود :

نمايشگاه هفته دولت در استان يزد گشايش يافت

نمايشگاه هفته دولت صبح امروز با تركيب45 غرفه و با حضور دستگاهها و ارگان هاي دولتي در شهر یزد  گشايش يافت .

در اين نمايشگاه آخرين دستاوردها ، اقدامات و موفقيت هاي دولت در بخش هاي مختلف اقتصادي ، فرهنگي ، خدمات و نيز امور اجتماعي در معرض بازديد كنندگان قرار گرفته است .

از تفاوت هاي اين نمايشگاه نسبت به سال هاي قبل مي توان به ......

خب ، در اينجا مي توان به گفته های استاندار اشاره كرد ولي قبل ازآن حتي مي توان به حواشي حضور استاندار در نمايشگاه هم پرداخت ، مثلا موضوع جالبي در نمايشگاه وجود داشته كه مورد توجه استاندار قرار گرفته بيان نمود و آنگاه بسراغ اظهارات وي رفت  .

موارد استثناء :

در مواقع حوادث يا رويداد هاي بسيار مهم و زماني كه مسئولين ارشد مي خواهند در خصوص موضوعات مهم مواضع خود را اعلام نمايند خبر برگزاري نمايشگاه تحت الشعاع اين اظهارات قرار مي گيرد ، اين مواضع عمدتا به سخنان شخصيت هايي در سطوح رياست جمهوري و مسائل بين المللي و يا سياست هاي كلان داخلي باز می گردد . به عنوان مثال :

رييس جمهور كشورمان حمله مشكوك به كشتي ايراني در خليج فارس را محكوم كرد .

وي گفت ايران حق تعقيب قضايي بين المللي براي مجازات مسببان اين حادثه را براي خود محفوظ مي داند .

وي در همين رابطه افزود ...

آقاي ... كه در در آيين گشايش نمايشگاه بين المللي خودرو در تهران سخن مي گفت همچنين نخستين موتور ملي خودرو را رونمايي كرد .

اين موتور به همت متخصصان كشورمان ظرف دو سال طراحي و توليد شده است و ....

فرض كنيد شب قبل از افتتاح نمايشگاه اتفاق مهمي روي داده كه نيار به موضع گيري دارد و صبح روز بعد در اولين مراسم كه به عنوان مثال افتتاح نمايشگاه است مواضع اعلام مي شود ، در اين حالت خبر اين مواضع به مراتب مهمتر از خبر برگزاري نمايشگاه است ، حتي اگر قرار باشد در اين نمايشگاه مثلا موتور ملي هم رونمايي شود . اما در سطوح استانی به ندرت اتفاقاتی وجود دارد که آنقدر مهم است که ما بخواهیم بلافاصله از مواضع مسئولان در این زمینه مطلع شویم .

در مناطق محلی معمولا ارزش خبری مجاورت یعنی زمانی که مسئولی به بیان یک مشکل یا مساله محلی و بومی می پردازد این وضعیت دگرگون می شود .

از سوي ديگر زماني كه ارزش شهرت در خبر ما تنها و بهترين ارزش باشد قاعدتا چاره اي جز شخصيت محوري در خبر نويسي نيست ، در اين حالت ارجاع به شخصيت نقل قول كننده غير قابل اجتناب مي باشد .

به عنوان مثال وزير راه به عنوان نماينده دولت به شهرستان خاتم سفر كرده و قرار است مسائل و خواسته هاي مردم و مسئولين اين شهر را  بررسي نمايد در اين سفر همچنين طرح يا پروژه برجسته اي براي افتتاح وجود نداشته و يا اتفاق خاصي روي نداده است ليكن وزير راه به فرض در جمع مردم اين شهرستان سخنراني نموده كه بالطبع خبرنگار مبادرت به پوشش خبري صحبت هاي وي مي نمايد :

محروميت زدايي از اولويت هاي دولت در سفر هاي استاني است .

وزير راه و ترابري گفت رفع فقر و محروميت زدايي از مناطق محروم كشور از اولويت هاي سفرهاي استاني است . 

وحيد بهبهاني در حاشيه سفر هيات دولت به استان يزد و در ديدار با مردم شهرستان خاتم افزود دولت مصصم است تا با اختصاص اعتبارات و اجراي طرح هاي كوتاه مدت نسبت به توسعه سريع مناطق محروم و دورافتاده كشور اقدام نمايد .

وي شهرستان خاتم را به واسطه بستر رشد و پيشرفت مناسب ارزيابي نمود و خاطر نشان ساخت اميدواريم با هماهنگي با مسئولان استان بتوانيم به خواسته هاي مردم اين شهرستان جامه عمل بپوشانيم .

ب) فقدان سابقه خبر

هرچند اشاره جامع و كامل به سابقه خبر عمدتا در تفسير و گزارش نويسي كاربرد دارد ليكن اشاره مناسب و بجا سابقه خبر در خبرنويسي باعث شفافيت ، جذابيت و درك بهتر خبر نيز مي گردد . اشاره به سابقه خبر به عنوان مطلبي كه بيانگر ابعاد تاريخي رويداد  است و نيز  توجه به اظهارات پيشين منبع خبري  از نقاط قوت در خبر نويسي و اصولا خبرنگار و حرفه خبرنگاري است .

فقدان سابقه خبر به طور كلي يك آسيب محسوب نمي شود اما زماني كه فقدان آن به جامعيت خبر لطمه مي زند يك آسيب جدي است ، به گونه اي كه اين امر خبر را ناقص و كم ارزش مي سازد . توجه به عقبه خبر همچنين از انسجام يك دستگاه خبري و خبرنگارانش حكايت مي كند . بي توجهي به سابقه خبر تقريبا براي خبرنگاران به امري عادي مبدل شده است . خبري كه در عين نياز به سابقه از ان بي بهره است زود توليد و زود مي ميرد و يا توسط خبر بعدي بلعيده مي شود . 

مثال : 

رييس سازمان بازرگاني استان يزد جلسه اتاق بازرگاني را به نشانه اعتراض ترك نمود .

اين جلسه كه صبح امروز و با حضور اعضاي اتاق بازرگاني و نيز نمايندگان صنعت نساجي تشكيل شده بود به دليل ترك جلسه توسط رييس سازمان بازرگاني استان نيمه تمام ماند .

به گزارش خبرنگار ما تشديد اختلافات بر سر تصميم سازمان بازرگاني بر انحصاري نمودن واردات مواد اوليه صنايع نساجي از مباحث پر تنش در اين جلسه بود .  

فرض نماييد موضوع انحصاري نمودن واردات مواد اوليه نساجي از موارد اختلافي بوده كه ظرف شش ماه گذشته منجر به تنش هاي زيادي ميان طرف هاي ذي نفع بوده است و به عنوان مثال جلسه هفته قبل اتاق بازرگاني نيز بواسطه حاد شدن اختلافات با درگيري لفظي و ترك جلسه همراه بوده است ، بديهي است خبرنگار بدون توجه دادن خواننده به آنچه در هفته هاي اخير رخ داده نمي تواند خبر مناسبي تهيه نمايد و فقدان اشاره به سابقه خبر در واقع خبر را ناقص مي نمايد .

متن كامل همراه با سابقه خبر :

رييس سازمان بازرگاني استان يزد جلسه اتاق بازرگاني را به نشانه اعتراض ترك نمود .

اين جلسه كه صبح امروز و با حضور اعضاي اتاق بازرگاني و نيز نمايندگان صنعت نساجي تشكيل شده بود به دليل ترك جلسه توسط رييس سازمان بازرگاني استان نيمه تمام ماند .

به گزارش خبرنگار ما تشديد اختلافات بر سر تصميم سازمان بازرگاني بر انحصاري نمودن واردات مواد اوليه صنايع نساجي از مباحث پر تنش در اين جلسه بود .  

شايان ذكر است تشديد اختلاف بر سر نحوه واردات مواد اوليه صنايع نساجي دستمايه اختلافات جدي ميان سازمان بازرگاني و نمايندگان اين صنعت در استان شده است .

جلسه پيشين اتاق بازگاني استان نيز به همين دليل و با ترك جلسه توسط رييس اتاق بازرگاني استان نيمه تمام رها شد  .

رييس هيات مديره صنايع نساجي الغدير به عنوان يكي از نمايندگان معترض به تصميم اخير سازمان بازرگاني در همين رابطه به خبرنگار ما گفت : ……

چنانكه ملاحظه مي شود اگر خبرنگار نتواند پوشش مناسبي از ابعاد خبر در قالب سابقه خبر ارائه نمايد در واقع جامعيت خبر را ناديده گرفته است . گرايش به خبر نويسي تخصصي و نيز سابقه خبرنگار در يك حوزه و رسانه يكي از مهمترين عوامل توجه به سابقه خبر است ، همچنين خبرنگار بايستي بتواند از يك آرشيو خبري مناسب در رسانه اي كه در آن كار مي كند برخوردار باشد .همچنين لازم است خبرنگار از فراست و زبدگي لازم در اشاره به سابقه خبر و تنظيم خبر بهره مند بوده و وقت كافي جهت بهر برداري از سابقه خبر اختصاص دهد .

ج)  آسيب شناسي سبك خبرنگاري

صرفنظر از مسائل علمي و تكنيكي ، موضوعات اخلاقي همواره يكي از مباحث عمده در عرصه خبر و خبر نويسي است ، خبرنگار همراه درمعرض انتخاب و آزمون قرار دارد ، آنچه وي به عنوان خبر گزينش و تنظيم مي كند بي ارتباط با نوع نگرش و بينش او ندارد ، به عبارتي مي توان گفت هر خبرنگار سبك مخصوص به خود را دارد كه اين امر ناشي از عوامل متعددي از افكار، شخصيت دروني و نيز ملاحظات اجتماعي و سياسي و حتي رسانه اي كه بدان وابسته است ، دارد .

مباحث مرتبط با سبك خبرنگار بسيار مستعد بحث هاي پر دامنه و تنش زاست ، بدون اينكه بخواهيم به اين مباحث وارد شويم مي توان گفت هر خبرنگار صاحب سبك مي داند اعتماد به نفس و آزادي عمل دو ركن مهم براي وي است ، اعتماد به نفس شرايطي را ايجاد مي نمايد تا خبرنگار بتواند دست به انتخاب بزند ، خودش باشد و ريسك كند ، آزادي عمل نيز عمدتا معطوف به شرايط بيروني است و به ساختار سياسي و اجتماعي محيطي كه خبرنكار درآن بسر مي برد ؛ بستگي دارد ، بي ترديد ساختارهاي سياسي و اجتماعي كه امنيت و آزادي حرفه خبرنگاري را تضمين مي كنند نقش مهمي در پرورش خبرنگاران صاحب سبك دارند . آزادي عمل شرايط مناسبي را براي بروز استعداد خبرنگار فراهم مي آورد و اجازه مي دهد طيفي از فرديت هاي متنوع و گونه گون رشد و نما يابد .

هر خبرنگار حرفه اي بتدريج پي مي برد نياز به شاخص ها و گزينه هايي دارد تا سبب وجه تمايز او با همكارانش گردد ، در واقع خبرنگار در كارش دچار يك سلوك روحي است كه به چيزي نظير الهام شبيه است ، اين سلوك روحي تدريجا به خط كش حرفه اي خبرنگار تبديل مي شود و سبك او را شكل مي دهد  . هر عاملي كه در اين سلوك روحي اخلال ايجاد نمايد از آسيب هاي حرفه خبرنگاري است .

 سبك خبرنگار همچنين نقش مهمي در چگونگي ارتباط وي با مراكز قدرت اعم از دولتي يا غير دولتي بازي مي كند ، در واقع مي توان گفت سبك كار خبرنگار ميزان فاصله وي – نزديك شدن يا دوري گزيدن – از مراكز و صاحبان قدرت سياسي و اقتصادي را تعيين مي نمايد ، خبرنگاري همراه جزء آسيب پذيرترين لايه اجتماعي است چراكه بي واسطه با قدرت در ارتباط است و اين دو سطح  دائما مثل دو دايره مماس بر هم ساييده مي شوند . حرفه خبرنگاري چون با برخي آرمان هاي ديرين بشري نظير استقلال خواهي ، آزادي فرديت و تمايل به نوگرايي و خلاقيت گره خورده گاه به كشمكش و تعارض با وضع موجود مي انجامد .

مي توان گفت سبك خبرنگار مي تواند به صورت لايه حفاظتي براي خبرنگار عمل كند و اجازه نمي دهد اين حرفه صرفا به بلندگويي براي شنيدن افكار و سخنان صاحبان قدرت تبديل شود ، خبرنگاراني كه مي كوشند سبك خاص خود را در مصاف با نيروهاي يكسان ساز حفظ كنند كمتر به ورطه مجيز گويي سقوط مي كنند و حاضرند  در هر شرایطی  تمام ابعاد حرفه خویش را با منافع مادی معامله نمایند .

اضافه کردن نظر



کد امنیتی
تازه کردن

مکان تبلیغات شما
انجمن متخصصان روابط عمومی استان یزد